دعای کمیل از دعاهای بسیار خوب و حاوی مضامین عالیه است. شیخ طوسی در مصباح المتهجّد، علامه مجلسی در زاد المعاد، شیخ ابراهیم کفعمی در مصباح و البلد الأمین، و مرحوم سید ابن طاووس در إقبال آن را ذکر کردهاند.
مرحوم سید ابن طاووس این دعا را با دو سند نقل کرده است:
نخست، از جدّش شیخ طوسی (ره) که روایت شده است: کمیل بن زیاد نخعی در شب نیمه شعبان، امیرالمؤمنین علیهالسّلام را در حال سجده دید که به این دعا مشغول بودند.
دوم، از روایت دیگری که در آن کمیل بن زیاد نخعی میگوید: من با مولای خود، حضرت امیرالمؤمنین علیهالسّلام، در مسجد بصره نشسته بودیم و جماعتی از اصحاب نیز در محضر ایشان حضور داشتند. برخی از آنها از حضرت پرسیدند: معنای گفتار خداوند عزّ و جلّ: ﴿فِيها يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ﴾ چیست؟
حضرت فرمودند: مراد، شب نیمه شعبان است. سوگند به آن کسی که نفس علی در دست اوست، هیچ بندهای نیست مگر آنکه تمام مقدرات او، از خیر و شر، در این شب برایش تعیین میشود تا سال آینده در همین شب. و هیچ بندهای نیست که این شب را احیا بدارد و با دعای حضرت خضر علیهالسّلام خدا را بخواند، مگر آنکه دعایش مستجاب میشود.
چون حضرت از مسجد خارج شدند، شبانه به منزل ایشان رفتم. حضرت فرمودند: برای چه کاری آمدهای؟
عرض کردم: ای امیرالمؤمنین، برای یاد گرفتن دعای خضر آمدهام.
حضرت فرمودند: ای کمیل، بنشین! و چون این دعا را حفظ کردی، آن را در هر شب جمعه بخوان، یا در هر ماه یکبار، یا در هر سال یکبار، و یا در تمام مدت عمرت یکبار؛ در این صورت، از بلاها در امان خواهی بود، نصرت و روزی خدا شامل حال تو خواهد شد و مغفرت خداوند هرگز از تو روی نخواهد گردانید!
سپس فرمودند: ای کمیل! همنشینی زیاد تو با ما موجب شد که به درخواستت پاسخ دهیم و از کانِ جود ما بهرهمند گردی!